← ወደ ብሎግ ተመለስ
የግዕዝ ቁጥሮችን እንዴት ማንበብ ይቻላል? ፩፣ ፲፣ ፻፣ ፼
ጥቅምት 2019 ዓ.ም · 4 ደቂቃ ንባብ
በአጭሩ፦ የግዕዝ ቁጥሮች ዜሮ የላቸውም። አንድ እስከ ዘጠኝ፣ አስር እስከ ዘጠና እንዲሁም መቶ (፻) እና አሥር ሺህ (፼) የሚሉ ምልክቶች አሏቸው፤ ሌሎች ቁጥሮች ከእነዚህ ተደምረው ወይም ተባዝተው ይሠራሉ።
በኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን መጻሕፍት፣ በካላንደሮችና በአሮጌ ሰነዶች ላይ የምናያቸው ፩፣ ፪፣ ፫… ከሌሎች ቁጥር ሥርዓቶች ይለያሉ። ዜሮ የለም፤ ይልቁንም ለአስር እና ለመቶ የራሳቸው ምልክት አላቸው።
መሠረታዊ ምልክቶች
| ዓይነት | ምልክቶች |
|---|
| አሃዶች (1–9) | ፩ ፪ ፫ ፬ ፭ ፮ ፯ ፰ ፱ |
| አስሮች (10–90) | ፲ ፳ ፴ ፵ ፶ ፷ ፸ ፹ ፺ |
| መቶ | ፻ (100) |
| አሥር ሺህ | ፼ (10,000) |
እስከ 99 ድረስ
ከ1 እስከ 99 ያሉት ቁጥሮች ቀላል ናቸው፤ አስሩንና አሃዱን በቅደም ተከተል ይጻፉ። ለምሳሌ 26 = ፳፮ (፳ = 20፣ ፮ = 6)፣ 99 = ፺፱።
መቶና ሺህ
፻ ማለት መቶ ነው። ፻ ከፊቱ ባለ ቁጥር ይባዛል፦ ፻፳፫ = 123 (መቶ እና ሃያ ሦስት)፣ ፱፻፺፱ = 999 (፱ ጊዜ ፻ እና ፺፱)። ሺህ የራሱ ምልክት ስለሌለው ፲፻ ተብሎ ይጻፋል፦ ፲፻ = 1,000።
2019 እንዴት ፳፻፲፱ ይሆናል?
፳ ጊዜ ፻ (ማለትም 20 × 100) = 2,000፣ ከዚያ ፲፱ = 19 ይጨመራል፦ ፳፻፲፱ = 2,019። ስለዚህ የኢትዮጵያ ዓመት 2019 «ሁለት ሺህ አሥራ ዘጠኝ» ሲባል በግዕዝ ፳፻፲፱ ዓ.ም ተብሎ ይጻፋል። በተመሳሳይ 2020 = ፳፻፳።
፼ (አሥር ሺህ)
፼ 10,000 ነው፤ ፼ ከፊቱ ባለ ቁጥር ይባዛል፦ ፪፼ = 20,000፣ ፲፼ = 100,000፣ ፻፼ = 1,000,000። ከ፼ በኋላ የሚመጡ ቁጥሮች ይጨመሩበታል፦ ፼፳፫፻፵፭ = 10,000 + 2,300 + 45 = 12,345።
ምሳሌዎች
| ግዕዝ | ቁጥር |
|---|
| ፩ | 1 |
| ፲፩ | 11 |
| ፻፩ | 101 |
| ፲፻ | 1,000 |
| ፳፻፳፯ | 2,027 |
| ፼ | 10,000 |
| ፼፳፫፻፵፭ | 12,345 |
ጠቃሚ ማስታወሻ
፲፻ እና ፼ እንዳይምታቱ፦ ፲፻ ሺህ ነው (10 × 100)፤ ፼ ደግሞ አሥር ሺህ ነው። ዜሮ ስለሌለ 10 እና 100 የራሳቸው ምልክት (፲ እና ፻) አላቸው፤ «፩፲» ብሎ መጻፍ አይቻልም።
የግዕዝ ቁጥር መቀየሪያውን ይሞክሩ
← Back to the blog
How to Read Ge'ez Numerals: ፩, ፲, ፻ and ፼
Tikimt 2019 E.C. · 4 min read
In brief: Ge'ez numerals have no zero. They have signs for one to nine, ten to ninety, one hundred (፻) and ten thousand (፼); every other number is built from these by adding and multiplying.
The ፩, ፪, ፫… seen in Ethiopian Church books, calendars and old documents work differently from other numeral systems. There is no zero; instead ten and one hundred have signs of their own.
The basic signs
| Type | Signs |
|---|
| Units (1–9) | ፩ ፪ ፫ ፬ ፭ ፮ ፯ ፰ ፱ |
| Tens (10–90) | ፲ ፳ ፴ ፵ ፶ ፷ ፸ ፹ ፺ |
| Hundred | ፻ (100) |
| Ten thousand | ፼ (10,000) |
Up to 99
The numbers from 1 to 99 are simple: write the tens sign followed by the units sign. For example 26 = ፳፮ (፳ = 20, ፮ = 6) and 99 = ፺፱.
Hundreds and thousands
፻ means one hundred, and a number written before it multiplies it: ፻፳፫ = 123 (one hundred and twenty-three), and ፱፻፺፱ = 999 (nine hundreds and ninety-nine). A thousand has no sign of its own and is written ፲፻, meaning ten hundreds: ፲፻ = 1,000.
How does 2019 become ፳፻፲፱?
፳፻ is 20 × 100 = 2,000, and ፲፱ = 19 is added: ፳፻፲፱ = 2,019. So the Ethiopian year 2019 is written ፳፻፲፱ ዓ.ም. In the same way, 2020 = ፳፻፳.
፼ (ten thousand)
፼ is 10,000, and a number before it multiplies it: ፪፼ = 20,000, ፲፼ = 100,000 and ፻፼ = 1,000,000. Numbers that come after ፼ are added: ፼፳፫፻፵፭ = 10,000 + 2,300 + 45 = 12,345.
Examples
| Ge'ez | Number |
|---|
| ፩ | 1 |
| ፲፩ | 11 |
| ፻፩ | 101 |
| ፲፻ | 1,000 |
| ፳፻፳፯ | 2,027 |
| ፼ | 10,000 |
| ፼፳፫፻፵፭ | 12,345 |
A useful note
Do not confuse ፲፻ with ፼: ፲፻ is a thousand (10 × 100), while ፼ is ten thousand. Because there is no zero, ten and one hundred have their own signs (፲ and ፻); you cannot write them as "፩፲".
Try the Ge'ez number converter